Günümüzde özellikle gençlerde birden fazla cinsel partnerin bulunması ve korunmasız cinsel ilişki yaşanmasına oldukça sık rastlanıyor. Orta ve ileri yaştaki kişiler de cinsel yolla bulaşan hastalıkları gençlik dönemine özgü sayıyor ve korunmalı cinsel ilişkiye gereken önemi vermiyor. Oysa cinsel yolla bulaşan hastalıklar birden çok cinsel partneri bulunan genç jenerasyonda daha yaygın rastlansa da çok daha ileri yaşlarda da ortaya çıkabiliyor.
Cinsel yolla bulaşan kırktan fazla hastalık biliniyor. Gonore (bel soğukluğu), sifilis (frengi), hepatit B, cinsel bölgede uçuk yaratan herpes, klamidya, HIV başta olmak üzere cinsel ilişki sırasında bulaşabilen bir sürü hastalık var. Ancak HPV-Human Papilloma Virüs enfeksiyonuna bağlı gelişen genital siğiller son zamanların en yaygın hastalığı. Üstelik kadınlara özgü sayılan bu virüs erkeklerde de enfeksiyon, siğil hatta kanser yaratabiliyor.
Fark edilmeyebilir
Genital siğiller en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında. Cildi ve mukoza dokularını tutan bu enfeksiyon HPV-Human Papilloma Virus adı verilen bir virüs ile bulaşıyor. Bu virüsün erkek ve kadında cinsel bölgeyi etkileyen 40’tan fazla alt tipi bulunuyor. İşin kötü yanı çoğu kişinin HPV ile enfekte olduğunu bilmemesi! Çoğu zaman bu virüsün oluşturduğu lezyonların gözle görülemediğinden HPV taşıyıcısı olup olmadığınızı fark etmeyebilirsiniz.
Nasıl bulaşıyor?
Genital siğiller cinsel ilişki ile geçiş gösteriyor. Prezervatif kullanılmadan yaşanan cinsel ilişkilerde HPV bulaşma riski doğuyor. Üstelik birden çok partner olduğunda bu risk iyice artıyor! Prezervatifler doğru zamanda ve şekilde kullanıldığında genital siğilleri önlemede etkili bir yöntemdir. Ancak yine de prezervatifin kapamadığı dokulardan HPV geçişi olabiliyor. Yine direkt cilt temasının olduğu cinsel yakınlaşmalarda da (örneğin oral seks) HPV bulaşabiliyor. Siğiller, enfeksiyonu taşıyan bir kişiyle cinsel ilişki yaşadıktan haftalar veya bazen aylar sonra oluşabiliyor.
Siğiller birden çok olabilir
Çoğu kişide HPV’nin yarattığı siğiller fark edilmeyecek kadar küçük oluyor.
Bazı kişilerde ise küçük veya büyük, cilt seviyesinde veya hafif kabartılar şeklinde siğiller oluşabiliyor. Bu siğiller cilt rengi veya hafif grimsi şişlikler şeklinde veya karnabahar tipli daha büyük lezyonlar halinde de görülebiliyorlar. Erkeklerde özellikle penis, penis ucu ve testisleri içeren skrotum bölgesi HPV’nin en sık tuttuğu bölgeler arasında.
Bazen siğiller direkt penis ve çevresinde değil anüs, kasıklar gibi yakın dokularda da çıkabiliyor. Şikayetlere cinsel bölgede kaşıntı ve rahatsızlık hissi eşlik edebiliyor.
HPV’den nasıl korunacaksınız?
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan cinsel ilişki sonrası cinsel bölgeleri yıkayarak, duşa alarak veya idrar yaparak korunamazsınız. Bu nedenle cinsel ilişkiye gireceğiniz her sefer lateks prezervatif kullanın. Eğer lubrikant kullanacaksanız su bazlı kremleri tercih edin.
- Cinsel partnerlerinizin sayısını kısıtlayın. Ne kadar çok partneriniz olursa cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riskiniz o kadar fazladır.
- Tek eşliliği deneyin. Bu, sadece bir partner ile seks yapmak anlamına gelir. Ayrıca riskinizin azalması açısından partnerinizin de tek eşliliği kabul etmesi önemlidir.
- Cinsel partnerlerinizi daha dikkatle seçin. HPV olduğundan şüphelendiğiniz biriyle cinsel ilişkiye girmekten kaçının.
- Cinsel yolla bulaşan hastalığınız olup olmadığını anlamak için düzenli olarak muayene olun. Varsa, enfeksiyonunuzu başkasına bulaştırma ihtimalinden kaçının.
- Cinsel ilişki öncesinde alkol veya uyuşturucu kullanmaktan kaçının. Bu maddeleri kullananlarda prezervatif kullanımı daha azdır.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtilerini öğrenin. Hem kendinizde hem de cinsel partnerinizde bu belirtileri gözlemleyin ve arayın.
Unutmayın
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için tedavi olmanız halinde:
- Cinsel yolla bulaşan hastalıkların kalıcı yan etkileri önlenir,
- Hastalığı yayma ihtimalinin önüne geçilir,
- Sağlığınızı kazanmanıza ve sağlıklı kalmanıza yardımcı olur.
Kansere yol açabilir
HPV siğilleri kendiliğinden geçebilse de büyüme riski taşıyor. Ayrıca ufak ve mikroskopik boyuttaki siğiller bile cinsel beraberlikte tahriş olup kaşıntı, kanama ve cinsel ağrı yaratabiliyor. HPV özellikle kadınlarda rahim ağzı kanserine yol açmasıyla ünlü. Ancak HPV’nin erkeklerde de penis kanserine yol açabileceğini bilmelisiniz. Bu kanser her ne kadar çok sık görülmese de HPV penis kanserlerinin neredeyse yüzde 35’inden sorumlu. HPV’nin yerleşim bölgesine göre anal veya boğaz bölgesinde de kanser yaratabiliyor. Ayrıca sizde sorun çıkmasa bile partnerinize HPV bulaştırdığınızda onun ileride rahim ağzı, vulva ve vajina kanserine yakalanma riskini artırıyorsunuz.
Tedavi için ne yapmalısınız?
Tedavi edilmeyen siğillerin kendiliğinden geçebileceğini veya büyümeden kalabileceğini bazen de boyut ve sayısal olarak artabileceğini bilmelisiniz. Bağışıklık sistemi düşük olanlarda ve diyabet hastalarında siğillerin büyüme riski çok daha yüksek. Genital siğillerin tanısı muayene ve doku örnekleri ile konuyor. Tedavide siğil üzerine sürülecek ilaçlar veya cerrahi tedavi (dondurarak, yakarak, lazer uygulayarak veya cerrahi olarak çıkarılarak) önerilebilir. Siğiller tekrarlayabildiğinden bir kereden fazla tedavi olmanız gerekebilir. Cinsel partnerinizin de muayene olması ve siğil varlığında tedavi edilmesi faydalıdır. Genital siğilden yakınan kadınların, kanser açısından altı ayda bir vajinal PAP smear testi yaptırması öneriliyor. Aktif olarak HPV’si olanların özellikle bağışıklık sistemlerine özen göstermeleri gerekiyor. Bağışıklığı kuvvetlendirecek beslenme, egzersiz önerileri, stresten uzak durulması, gerektiğinde ozon-oksijen uygulamaları olumlu sonuç veriyor.
HPV’nin aşısı var!
Geçtiğimiz yıllar içerisinde kadınları HPV’nin en sık olarak servikal kanser ve genital siğil yaratan iki ile dört alt tipinden koruyacak bir aşı geliştirildi. Bu aşı 11-12 yaşından itibaren kız çocukları için öneriliyor. Ancak 13-26 yaş arasındakilere de uygulanabiliyor. Bu da gelecek yıllarda daha çok kadın ve dolayısıyla erkeğin HPV’ye karşı korunmalı olacağı anlamına geliyor. Geçtiğimiz aylarda Amerika Hastalık Kontrol ve Önleme merkezi bu aşının artık erkeklere de uygulanması gerektiğini açıkladı. Aşının hem erkekleri koruyacağı, hem de eşlere HPV bulaşma riskini azaltacağı belirtiliyor.
HPV aşısının 11-12 yaşından itibaren, 6 ay süresince 3 doz halinde uygulanması öneriliyor. Daha önce virüs almamış erkekler de aşı olabiliyor. Aşı HPV geçirmemiş kişilere uygulandığından cinsel hayatın aktif olarak başlamasından önce uygulanmasında fayda var. Bu konuda mutlaka hekiminize danışın.
Erkeklerde hpv ile ilgili bilmeniz gereken noktalar şöyle sıralanıyor
- HPV cinsel temas ve sıklıkla cinsel birliktelikte geçer.
- HPV hiç belirti vermeyebilir. Bu yüzden fark etmeden bulaştırabilirsiniz.
- Penis, testis, kasık, baldır veya anal bölgede bir veya daha fazla siğil oluşumu görülebilir.
- Siğiller cilt seviyesinde, ciltten kabarık veya karnabahar görünümünde olabilir.
- Siğiller genelde acımaz.
- Siğiller genelde HPV’li kişiyle cinsel temastan haftalar veya aylar sonrasında oluşur.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkları yaymamak için
- Şüpheli ilişki sonrası partnerinizle birlikte doktora başvurun.
- Bir doktorla görüşene ve tedavi olana kadar cinsel ilişkiye girmekten kaçının.
- Tedavi için doktorunuzun tavsiyelerine uyun.
- Cinsel ilişkiye gireceğiniz her defa, özellikle yeni bir partneriniz varsa, mutlaka prezervatif kullanın.
- Doktorunuz onaylamadan cinsel ilişki yaşamaya başlamayın.
Vatan
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder